پنجشنبه 28 شهریور 1398
EN

خانه‏ حضرت‏ خديجه‏ كبرى

خانه‏ حضرت‏ خديجه‏ كبرى سلام الله عليها

۱. كليات
خانه‏ حضرت‏ خديجه‏، همان خانه‏ وى در مكه بود كه با رسول خدا صلي الله عليه و آله در آن مى‏ زيست و فاطمه زهرا عليهاالسلام يگانه دختر حضرت خديجه عليهاالسلام در آنجا به‏ دنيا آمد و رسول خدا صلي الله عليه و آله پس از رحلت حضرت خديجه تا پيش از هجرتش به مدينه در آن خانه ساكن بود؛ سپس آن خانه به عقيل بن ابى‏طالب سپرده شد.
اين خانه مورد عنايت و توجّه مسلمانان بوده و يكى از بهترين مكان‏ هاى مكه شناخته مى‏ شده است. در نقشه‏ اى كه از اين خانه هست مصلّاى رسول خدا صلي الله عليه و آله و مولد فاطمه عليهاالسلام مشخّص گرديده است.
۲. موقعيت
دو نقطه را به عنوان خانه ايشان ذكر كرده اند: اولي در فضاي پشت مسعي و نزديك به مروه كه به مولد النبي نزديك‌تر بوده و ديگري بالاتر از مروه به سمت خيابان غزه، ابتداي بازاري بنام جودريه (ابوسفيان) كه اين بازار نيز در سال ۱۳۸۹ تخريب گرديد. ابتداي اين بازار مغازه عطرفروشي قرار داشت كه معروف بود منزل حضرت خديجه عليهاالسلام آنجا بوده است.
قول صحيح:
بنا به نظر مرحوم عبده يماني در كتاب خديجة بنت خويلد بهجة قلب المصطفي و نيز بررسي برخي عكس‌هاي برجاي مانده از اين مكان قول اول به صحت و واقعيت نزديك‌تر است.
۳. چند مكان مهم در اين خانه
در فاصله اندكى از مولد النبي، محل خانه خديجه عليهاالسلام بوده كه در آنجا «مولد السيدة فاطمة الزهراء عليهاالسلام» بوده است. فاسى مى‏ نويسد: سه نقطه در اين خانه هست كه زيارت مى‏ شود؛ نخست «مولد فاطمه عليهاالسلام»، دوم جايى كه آن را «قبّة الوحى» مى‏ نامند و سوم «المختبأ». وى سپس مى‏ افزايد: در آن، جاهاى ديگرى است كه صورت مسجد دارد. بنا به نقل محب‏الدين طبرى، اين خانه بهترينِ مكان‏ها، پس از مسجد الحرام در مكه است.
۴. پس از هجرت
پس از هجرت پيامبر صلي الله عليه و آله، عقيل اين خانه را تصرف كرد؛ گويا نزديك‏تر از او به رسول‏ خدا صلي الله عليه و آله كسى نبوده تا در آن حيص و بيص فشار قريش، خانه را تصرف كند. بعدها معاويه، خانه ياد شده را از عقيل خريد و آن را تبديل به مسجد كرد. در نزديكى همين خانه، ابوسفيان نيز خانه‏ اى داشته است. اين همان خانه‏ اى است كه رسول خدا صلي الله عليه و آله در فتح مكه فرمود: «مَنْ دَخَلَ دارَ أبى‏سُفْيان فَهُوَ آمِن».
۵. كرامتي در اين خانه
توفيق تشرّف به محضر حضرت مهدى عج الله تعالي فرجه الشريف
شيخ صدوق، قطب راوندى و ابن حمزه از محمد حسن بن وجناء النصيبى نقل مى‏ كنند: زير ناودان- در حجر
اسماعيل- به سجده افتاده، مشغول دعا و گريه و زارى بودم، ناگهان كسى مرا حركت داد و گفت: اى حسن بن وجناء، از جاى خود برخيز. از جا برخاستم. او از جلو حركت كرد و من نيز به دنبالش راه افتادم. مرا به خانه‏ حضرت‏ خديجه عليهاالسلام رسانيد. در آن اتاقى بود كه در وسط ديوارى داشت. و به واسطه پله‏ اى كه از ساج ساخته شده بود، امكان رفتن به ميان آن بود، قاصد بالا رفت، در همين هنگام بود كه ندائى شنيدم كه فرمود: حسن! بالا بيا، از پله بالا رفتم، دم در ايستادم.
حضرت صاحب‏ الزمان عليه‏السلام فرمود: حسن! آيا فكر مى‏ كنى كه تو بر من مخفى هستى؟ ! به خدا سوگند لحظه‏ اى از حجّ تو نگذشت مگر آن كه با تو در آن بودم. آنگاه حضرت برخى از كارهاى مرا شمرد، اينجا بود كه ديگر نتوانستم تعادل خود را حفظ كنم، غش كرده و به روى بر زمين افتادم. دستان نوازش گرش بر صورتم بود كه به خود آمدم و از جاى خود برخاستم.
حضرت فرمود: حسن! به مدينه برو و ملازم خانه جعفر بن محمد (امام صادق عليه‏السلام) باش، و هيچ گونه نگرانى از ناحيه طعام و آشاميدنى و لباس به خود راه مده.
آنگاه حضرت دفترى به من داد كه در آن دعاى فرج و كيفيت درود بر حضرت وجود داشت، سپس حضرت به من فرمود: اين دعا را بخوان و اينگونه بر من درود فرست و آن را به همه كس جز به دوستان شايسته نده، كه خداوند متعال تو را موفق خواهد داشت.
۶. در دوران معاصر
به نوشته محمد طاهر كُردى، روى اين محل، در گذر تاريخ، بناهاى فراوانى ساخته شده و آخرين آنها بنايى است كه به عنوان‏ «محل ولادت حضرت زهرا عليهاالسلام» ساخته‏ اند. بانى اين بنا نيز شيخ عباس قطان شهردار مكه بوده كه به سال ۱۳۶۸ قمرى، در آنجا محلى براى حفظ و قرائت قرآن بنا كرد. ابن بنا تا زمان تأليف كتاب كردى، به عنوان مدرسه حفظ قرآن برقرار بوده است. پيش از اين، در دوره عثمانى، در محل خانه خديجه عليهاالسلام، تكيه‏ اى ساخته شده بود كه به نام «تكية السيدة فاطمه» شهرت داشت.
۷. دردوران سعودي
دولت سعودي، خانه‏ حضرت‏ خديجه عليها السلام كه ۲۸ سال پيامبر صلى الله عليه و آله در آن زيست و صديقه طاهره عليهاالسلام در آنجا به دنيا آمد و خانه اي كه از آنجا هجرت به مدينه منوّره صورت گرفت را منهدم ساختند، و به‏ دستور ملك عبدالعزيز، در محل آن‏ «مدرسه تحفيظ القرآن» ساخته‏ اند. و اكنون (سال ۱۳۹۱شمسي) حتي از آن مدرسه نيز اثري باقي نمانده است.
۸. منابع جهت مطالعه بيشتر:
- التاريخ القويم لمكة و بيت الله الكريم يا ترجمه فارسي آن با نام كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ
- آثار اسلامي مكه و مكدينه
- شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام
- حجر اسماعيل (در نگاه قرآن، روايات، فقه و تاريخ)

کلید واژگان: خانه‏ حضرت‏ خديجه‏ كبرى